Opvangbakken en lekbakken: wetgeving en richtlijnen volgens VLAREM II
Wanneer is een opvangbak verplicht? Hoe groot moet het opvangvolume zijn? En welk materiaal is geschikt voor de chemicaliën die je opslaat?
In Vlaanderen bepaalt VLAREM II onder welke voorwaarden gevaarlijke vloeistoffen moeten worden ingekuipt. De vereiste opvangcapaciteit hangt onder meer af van de eigenschappen van de vloeistof, het type recipiënt en de opslaglocatie. Hieronder ontdek je de belangrijkste wettelijke richtlijnen en praktische aandachtspunten voor een veilige opslag.
Ontvang uitgebreide informatie
Wat is een opvangbak of lekbak?
Een opvangbak of lekbak is een vloeistofdichte voorziening die lekkende vloeistoffen opvangt en voorkomt dat gevaarlijke stoffen, chemicaliën en oliën zich over de werkvloer verspreiden of in de bodem terechtkomen. CGK Group biedt een uitgebreid assortiment stalen, kunststof en flexibele opvangbakken voor de veilige opslag van gevaarlijke vloeistoffen.
Wanneer is een opvangbak verplicht volgens VLAREM II?
In Vlaanderen bepaalt VLAREM II, hoofdstuk 5.17, wanneer gevaarlijke vloeistoffen in een inkuiping moeten worden opgeslagen. Een opvangbak of lekbak kan hiervoor dienen, op voorwaarde dat deze voldoet aan de eisen voor opvangcapaciteit, vloeistofdichtheid en chemische bestendigheid.
VLAREM II maakt een onderscheid tussen verplaatsbare recipiënten, zoals vaten, IBC's en jerrycans, en vaste houders, zoals opslagtanks. Voor verplaatsbare recipiënten worden doorgaans opvangbakken of lekbakken gebruikt, terwijl voor vaste opslagtanks vaak inkuipingen op maat worden voorzien.
Welke opvangvoorziening nodig is en hoe groot de opvangcapaciteit moet zijn, hangt af van het type opslag, de eigenschappen van de vloeistof en de opslaglocatie.
Hoe kies je de juiste opvangbak voor jouw chemicaliën?
Stap 1: Bepaal tot welke VLAREM-groep je vloeistof behoort
VLAREM II deelt gevaarlijke vloeistoffen in drie groepen in op basis van hun gevaareigenschappen, het vlampunt en de Europese CLP-classificatie. Raadpleeg het veiligheidsinformatieblad (SDS) om de juiste groep te bepalen. In rubriek 2 vind je de gevarenclassificatie en pictogrammen. Rubriek 9 vermeldt onder meer het vlampunt, indien van toepassing. De uiteindelijke indeling hangt af van de specifieke samenstelling en concentratie van het product.
| Groep | Kenmerken | Voorbeelden |
|---|---|---|
| Groep 1 | Ontvlambare vloeistoffen van CLP-categorie 1, 2 of 3 met een vlampunt lager dan 55 °C. | Benzine, ethanol en aceton |
| Groep 2 | Ontvlambare vloeistoffen van CLP-categorie 3 die uitsluitend GHS02 dragen en een vlampunt van minstens 55 °C hebben. Ook bepaalde vloeibare brandstoffen en petroleumproducten met GHS02 en een vlampunt van minstens 55 °C behoren hiertoe. | Bepaalde brandstoffen |
| Groep 3 | Gevaarlijke vloeistoffen met minstens één CLP-gevarenpictogram die niet onder groep 1 of 2 vallen. | Zoutzuur, natriumhydroxide en bepaalde milieugevaarlijke vloeistoffen |
Stap 2: Bereken de vereiste opvangcapaciteit
Zodra je weet tot welke VLAREM-groep je vloeistof behoort, kan je bepalen hoeveel opvangvolume nodig is. Dit hangt ook af van het aantal recipiënten, hun inhoudscapaciteit en de opslaglocatie.
Voor gevaarlijke vloeistoffen in verplaatsbare recipiënten, zoals vaten en IBC's, gelden volgens VLAREM II de volgende basisregels:
Opvangbakken in een beschermde zone of waterwinningsgebied
Zorg voor een volledig opvangvolume voor alle gevaarlijke stoffen of 100% van het totaal aantal opgeslagen stoffen.
Bijvoorbeeld: voor vier IBC's van elk 1.000 liter is een minimale opvangcapaciteit van 4.000 liter vereist.
Opvangbakken buiten een beschermde zone of waterwinningsgebied
| Opslagsituatie | Minimale opvangcapaciteit |
|---|---|
| Groep 2 en 3 | 10% van de totale inhoudscapaciteit, minstens de capaciteit van het grootste recipiënt |
| Groep 1 | 25% van de totale inhoudscapaciteit, minstens de capaciteit van het grootste recipiënt |
| Groep 1 met aangepaste brandblusinstallatie | Onder wettelijke voorwaarden vermindering tot 10%, minstens de capaciteit van het grootste recipiënt |
Bron: VLAREM II - Artikel 5.17.4.3.7: minimale opvangcapaciteit
Stap 3: Kies het geschikte materiaal en type opvangbak
Naast de opvangcapaciteit zijn ook andere factoren belangrijk in de keuze van een opvangbak.
- Type vloeistof: Niet iedere opvangbak is geschikt voor iedere chemische stof. Het gekozen materiaal moet bestand zijn tegen de opgeslagen vloeistoffen en de omstandigheden waarin de opvangbak wordt gebruikt. Sommige chemicaliën vereisen specifieke materialen zoals staal of kunststof.
- Opslaglocatie: Voor permanente installaties zijn stalen of werkvloer-opvangbakken geschikt, terwijl flexibele opvangbakken ideaal zijn voor tijdelijke opstellingen.
- Opslagvorm: Liggende opslagvaten hebben gespecialiseerde opvangbakken nodig, terwijl magazijnstellingen met geïntegreerde opvangbakken efficiënte opslagoplossingen bieden.
CGK biedt diverse soorten opvangbakken aan, elk met hun specifieke toepassingen. Ontdek hieronder de mogelijkheden en kies de oplossing die het best bij jouw behoeften past.
| Type opvangbak | Toepassing |
|---|---|
| Stalen opvangbakken | Robuust en geschikt voor zware industriële toepassingen. |
| Kunststof opvangbakken | Lichtgewicht en bestand tegen diverse corrosieve chemicaliën. |
| Flexibele opvangbakken | Ideaal voor tijdelijke of mobiele oplossingen. |
| Werkvloeren met geïntegreerde opvang | Voor vloerbescherming bij de opslag en verwerking van chemicaliën. |
| Magazijnstellingen en rekken met opvangbakken | Voor efficiënte opslag en lekbeheer. |
| Opvangbakken voor liggende opslagvaten | Speciaal ontworpen voor horizontale opslag van vaten. |
| Transportbakken | Voor het opvangen van lekkages bij het intern transport van recipiënten. |
Meer weten over de richtlijnen of opvangbakken nodig?
Krijg meer informatie of vraag een vrijblijvende offerte aan.
Laatst inhoudelijk bijgewerkt: oktober 2026.
Veelgestelde vragen: Opvangbakken en lekbakken: wetgeving en richtlijnen volgens VLAREM II
Nee, je kan niet zomaar alle producten bij elkaar stockeren.
Het is aangewezen dat je weet om welke producten het precies gaat en met welke stoffen ze al dan niet in aanraking mogen komen. Dat geldt niet enkel voor opvangbakken, maar ook voor opslag in veiligheidskasten, opslagcontainers, enz.
Naast aparte opvangbakken moeten tussen verschillende gevaargroepen bepaalde afstanden gerespecteerd worden.
Tip: je maakt het best een inventaris van de verschillende productgroepen.
Ja, maar
Er mag geen neerslag in de bak terecht komen. Onder een afdak of ondoordringbare beschermhoes kan dus wel. De reden daarvoor is vrij logisch: indien er regen in de opvangbak komt, daalt de opvangcapaciteit en kan het initiële opvangvolume niet langer worden gegarandeerd.
Nee, een aftapkraan is op zich een risico voor lekkage en kan bij deze dus geen 100% vloeistofdichtheid garanderen.
Ja, een opvangbak garandeert een bepaald opvangvolume.
Als deze deels opgevuld is, zal zijn opvangvolume mogelijks niet volstaan voor de opvang van nieuwe volle verpakkingen.
Tip: preventief absorberende doeken plaatsen in een opvangbak maakt het makkelijk om deze te verwijderen en zo de opvangbak leeg te houden.
Tips & wetgeving
Plaatsing opvangbak
Voor elke opslagvorm bestaat een opvangbak (lekbak). De meest voorkomende zijn:
- standaard opvangbak voor opslag van vaten en IBC's,
- opvangbakken om in en onder magazijnstellingen te plaatsen,
- werkvloeren voor het actief gebruik van chemicaliën,
- kleinere lekbakken voor plaatsing in rekken, kasten, enz.
Materiaalkeuze opvangbak
- Bij corrosieve producten adviseren we een opvangbak in kunststof (PE).
- Licht ontvlambare producten plaats je beter op een stalen opvangbak die je kunt aarden in geval van statische elektriciteit.
- Voor overige producten kan je kiezen.